Silnik wysokoprężny, inaczej: diesel, silnik samozapłonowy, silnik o zapłonie sprężeniowym to silnik spalinowy, tłokowy, konstrukcyjnie przystosowany do sprężania w cylindrach czystego powietrza tak wysoko, że nagrzewa się ono wystarczająco do niezawodnego powodowania samorzutnych zapłonów. Zapewnia to odpowiednio wysoki stopień sprężania, zwykle w granicach 14...22, tak dobrany, aby końcowe ciśnienie sprężania powietrza w cylindrze sięgało 35...50 kG/cm² (silniki wysokoprężne wolnossące) lub do około 60 kG/cm² (silniki wysokoprężne doładowywane). Dzięki temu powietrze sprężane w cylindrze silnika wysokoprężnego nagrzewa się do temperatur w zakresie 500...800°C, co stwarza w przestrzeni roboczej warunki umożliwiające prawidłowe powstawanie i samorzutny zapłon mieszanki tworzącej się wskutek wtryskiwania ciekłego oleju napędowego. Przebiegi pracy szybkobieżnych silników wysokoprężnych przypominają obiegi Sabathe, a wolnobieżnych silników wysokoprężnych - obiegi Diesel.