Wentylator samonastawny to potoczna nazwa wentylatora o konstrukcji zapewniającej mu samosterowność chwilowej wydajności. Cechą charakterystyczną wentylatora samonastawnego jest samoczynne przestawianie się łopatek, które pod wpływem oddziałujących na nie momentów skrętnych samorzutnie przekręcają się w położenia równowagi, czyli wzajemnego równoważenia się tych momentów. Zwykle pochylenie łopatki usiłuje zmniejszyć moment odśrodkowy, wynikający z oddziaływania na nią sił odśrodkowych podczas obracania się wiatraka. Przeciwstawia się temu moment zwracający, wynikający z napięcia sprężyny powrotnej (często wspólnej dla wszystkich łopatek wiatraka) i dążący stale do ustawienia łopatki w położeniu największego pochylenia. Przeważnie w zakresie prędkości obrotowych wiatraka mniejszych niż graniczna (zależna od wstępnego napięcia sprężyn powrotnych), momenty zwracające utrzymują łopatki wentylatora samonastawnego w położeniach największego pochylenia. Natomiast kiedy wiatrak obraca się z prędkością większą niż graniczna, łopatki wentylatora samonastawnego samoczynnie ustawiają się w chwilowych położeniach równowagi.