silniki.co.pl

Silniki spalinowe - słownik pojęć

Leksykon podstawowych pojęć spotykanych w technice silników spalinowych.

Spis alfabetyczny:

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z
 

 
 
           


 
 

Silnik spalinowy

Silnik spalinowy (inna nazwa: silnik wewnętrznego spalania) jest to silnik cieplny, wykonujący pracę mechaniczną kosztem energii gorących spalin o wysokim ciśnieniu, wytwarzanych w wewnętrznej przestrzeni roboczej przez spalanie mieszanki palnej (paliwa i powietrza). Wymagane przemieszczenia ruchomych elementów roboczych silnika spalinowego są przymusowe i polegają na ich ustępowaniu pod naporem spalin, które jednocześnie rozprężają się i ochładzają. Zależnie od konstrukcji ruchomych elementów roboczych, które bezpośrednio przejmują napór spalin, ogólnie rozróżnia się silniki spalinowe wirnikowe (silnik turbospalinowy) oraz silniki spalinowe tłokowe.

Poniższe tabele prezentują porównanie ważniejszych cech dla różnych typów tłokowych silników spalinowych:

silnik czterosuwowysilnik dwusuwowy
dość złożona konstrukcja i duża liczba poruszających się części, głównie wskutek konieczności stosowania mechanizmu rozrządu zaworowego (niekiedy suwakowego)nieskomplikowana konstrukcja i mała liczba poruszających się części (minimum w silniku o rozrządzie tłokowym oraz o wstępnym sprężaniu ładunku w skrzyni korbowej)
połowiczne wykorzystanie układu korbowego (w każdym cylindrze spaliny rozprężają się tylko co każde dwa obroty wału korbowego)racjonalne wykorzystanie układu korbowego (w każdym cylindrze spaliny rozprężają się podczas każdego obrotu wału korbowego)
mała częstość spalania mieszanki (co cztery suwy tłoka) i dlatego zadowalającą równomierność biegu silnika pod obciążeniem zapewnia dopiero zastosowanie odpowiednio ciężkiego koła zamachowego lub dość dużej liczby cylindrów (dwa razy większej niż wystarczająca w silniku dwusuwowym)duża częstość spalania mieszanki (co dwa suwy tłoka, dzięki czemu zadowalającą równomierność biegu silnika pod obciążeniem zapewnia zastosowanie niezbyt ciężkiego koła zamachowego lub względnie mała liczba cylindrów (dwa razy mniejsza niż niezbędna w silniku czterosuwowym, np. 3 zamiast 6)
niezbyt duża sprawność mechaniczna; każdorazowo kosztem energii rozprężających się spalin tłok wykonuje aż cztery suwy i poruszają się liczne częścidość duża sprawność mechaniczna; każdorazowo kosztem energii rozprężających się spalin tłok wykonuje tylko dwa suwy i poruszają się niezbyt liczne części
umiarkowane obciążenia cieplne; mała częstość nagrzewania wnętrza cylindra (raz na cztery suwy tłoka); najsilniej nagrzewane części są względnie długo i dość skutecznie chłodzone przez świeżą mieszankę lub czyste powietrze, a ponadto pośrednio przez olej silnikowy, krążący w układzie smarowania silnikaznaczne obciążenia cieplne, duża częstość nagrzewania wnętrza cylindra (raz na dwa suwy tłoka); najsilniej nagrzewane części są względnie krótko i mało skutecznie chłodzone przez świeżą mieszankę lub czyste powietrze; brak chłodzącego oddziaływania oleju silnikowego, jeżeli stosuje się smarowanie mieszankowe
duże napełnienie cylindrów; na ogół korzystna niesymetryczność rozrządu; dokładne opróżnianie przestrzeni roboczej cylindra z rozprężonych spalin i napływanie do niej dość chłodnej świeżej mieszanki lub czystego powietrza przez wględnie długi oraz możliwie korzystnie dobrany okres czasumałe napełnienie cylindrów, zwłaszcza w przypadku symetryczności rozrządu; wobec konieczności ograniczania strat przepłukiwania cylindra mało dokładne usuwanie rozprężonych spalin, niekorzystne nagrzewanie się świeżej mieszanki lub czystego powietrza podczas wstępnego sprężania
wysokie średnie ciśnienie użyteczne, głównie dzięki dużemu napełnieniu cylindrów i prawidłowemu spalaniu mieszanki prawie nie zawierającej spalinumiarkowane średnie ciśnienie użyteczne, głównie wskutek małego napełnienia cylindrów i niezbyt prawidłowego spalania mieszanki rozcieńczonej dużą ilością spalin
małe zużycie paliwa jednostkowe, z uwagi na niemal zupełny brak strat przepłukiwania cylindrów, przeważnie dość wysoki stopień sprężania, względnie dokładną regulację napełnienia cylindrów i prawidłowe spalanie mieszankiduże zużycie paliwa jednostkowe, z uwagi na znaczne straty przepłukiwania cylindrów, na ogół względnie niski stopień sprężania, umiarkowaną dokładność regulacji napełnienia cylindrów i niezbyt prawidłowe spalanie mieszanki
dość równomierny bieg jałowy, ze względu na umiarkowaną tylko zmienność napełnienia cylindrów oraz dość dużą ich liczbę (zadowalające wyrównoważenie silnika)nierównomierny bieg jałowy, wskutek znacznej zmienności napełnienia cylindrów i względnie małej ich liczby (niezbyt korzystne wyrównoważenie silnika)
zadowalająca charakterystyka momentu skrętnego w całym zakresie użytecznych prędkości biegu silnika, łatwa do kształtowania przez modyfikację konstrukcjiniezbyt korzystna charakterystyka momentu skrętnego, zwłaszcza w zakresie niewielkich prędkości biegu, na ogół mało zależna od szczegółów konstrukcji silnika
umiarkowana hałaśliwość pracy silnika (względnie korzystny charakter uchodzenia spalin przez układ wylotowy); łatwość uciszania szmerów ssania i głośności wylotu spalin; osprzęt na ogół cichobieżnyznaczna hałaśliwość pracy silnika (niekorzystny charakter uchodzenia spalin przez układ wylotowy); mała skuteczność uciszania szmerów ssania i głośności wylotu spalin; często hałaśliwy osprzęt (np. dmuchawa)
dość znaczne koszty obsługi i napraw, z uwagi na względnie skomplikowaną konstrukcję silnika i liczne części ulegające intensywnemu zużyciuumiarkowane koszty obsługi i napraw, lecz tylko nieskomplikowanego silnika o rozrządzie tłokowym i wstępnym sprężaniu ładunku w skrzyni korbowej
silnik benzynowy, gaźnikowysilnik wysokoprężny
lekka i niezbyt masywna konstrukcja, wystarczająca z uwagi na dość korzystny sposób narastania ciśnienia w cylindrach podczas spalania, umiarkowane obciążenia dynamiczne części, niewielkie pojemności skokowe cylindrów i znaczną prędkość biegu znamionowądość ciężka i masywna konstrukcja, konieczna ze względu na niekorzyst­ny sposób narastania ciśnienia w cylindrach podczas spalania, poważne obciążenia dynamiczne części, stosunkowo duże pojemności skokowe cylindrów i umiarkowaną prędkość biegu znamionową
umiarkowana odporność części na zużycie i niezbyt duża trwałość silnika; średnie przebiegi międzynaprawcze i mała liczba celowych napraw głównychduża odporność części na zużycie i znaczna trwałość silnika; poważne przebiegi międzynaprawcze i stosunkowo duża liczba celowych napraw głównych
prosta i łatwa technologia oraz małe koszty produkcji seryjnej, ze względu na umiarkowane zapotrzebowanie materiałów o wysokiej jakościdość złożona technologia i względnie duże koszty produkcji seryjnej, z uwagi na duże zapotrzebowanie materiałów o wysokiej jakości
umiarkowany koszt nabycia silnika, zwłaszcza seryjnego o dość prostym i tanim osprzęcieznaczny koszt nabycia silnika, ze względu na duże nakłady produkcyjne i kosztowny osprzęt
duża elastyczność biegu i umiarkowana hałaśliwość pracy silnikamała elastyczność biegu i znaczna hałaśliwość pracy silnika
dość duży pojemnościowy wskaźnik mocy, głównie wskutek znacznej prędkości znamionowej oraz względnie dużej wartości opałowej mieszankiwzględnie mały pojemnościowy wskaźnik mocy, głównie z uwagi na umiarkowaną prędkość biegu znamionową oraz znaczny nadmiar powietrza w mieszance
spaliny szkodliwe dla zdrowia ludzkiego i często niebezpieczne, z uwagi na znaczną zawartość substancji trujących (głównie tlenku węgla) i drażniącychspaliny prawie nieszkodliwe (tylko ślady tlenku węgla), lecz często uciążliwe dla otoczenia, ze względu na zawartość sadzy i substancji drażniących
względnie kosztowne paliwo wysokooktanowe, przeważnie z dodatkami przeciwstukowymidość tanie paliwo średnio lub wysokocetanowe, na ogół bez jakichkolwiek dodatków
przeciętne wymagania dotyczące czystości paliwa; względnie duża zawartość zanieczyszczeń mechanicznych i wody nie zakłóca prawidłowości zasilania silnikaszczególnie wysokie wymagania dotyczące czystości paliwa; nawet minimalne ilości zanieczyszczeń mechanicznych lub wody mogą zakłócać zasilanie silnika
duże niebezpieczeństwo pożaru; paliwo zawiera sporo składników ła­wo parujących i tworzących z powietrzem wybuchowe mieszaninypraktycznie brak niebezpieczeństwa pożaru; łatwo parujące składniki paliwa nie tworzą z powietrzem mieszanin wybuchowych
duże zużycie paliwa jednostkowe, ze względu na umiarkowany stopień sprężania, przeważnie niezupełne spalanie mieszanki w cylindrach i uchodzenie z nich gorących spalin unoszących do otoczenia znaczne ilości ciepłamałe zużycie paliwa jednostkowe z uwagi na wysoki stopień sprężania, niemal zupełne spalanie mieszanki w cylindrach i uchodzenie z nich niezbyt gorących spalin unoszących do otoczenia umiarkowane tylko ilości ciepła
znaczna zmienność momentu skrętnego w zakresie użytecznych prędkości biegu silnikamała lub średnia zmienność momentu skrętnego w zakresie użytecznych prędkości biegu silnika
względnie duża moc użyteczna silnika przy umiarkowanym jego momencie skrętnym, z uwagi na znaczne prędkości bieguwzględnie duży moment skrętny silnika przy umiarkowanej jego mocy użytecznej, z uwagi na stosunkowo małe prędkości biegu
umiarkowana pewność ruchu, lecz i niezbyt duża wrażliwość na zaniedbania w obsłudze i uchybienia w regulacji silnikaduża pewność ruchu, lecz i znaczna wrażliwość na drobne nawet zaniedbania w obsłudze i uchybienia w regulacji silnika
dość znaczne nakłady na obsługę i naprawy, lecz umiarkowane wymagania w zakresie kwalifikacji pracowników zapleczawzględnie małe nakłady na obsługę i naprawy, lecz wysokie wymagania w zakresie kwalifikacji pracowników zaplecza

Pokrewne pojęcia: Silnik spalinowy bezkorbowy, Silnik spalinowy tłokowy, Silnik stacyjny, Silnik stojący, Silnik średnioprężny, Silnik trakcyjny, Silnik turbospalinowy, Silnik widlasty, Silnik wielopaliwowy, Silnik wielorzędowy, Silnik wiszący, Silnik wolnossący, Silnik wtryskowy, Silnik wyczynowy, Silnik wysokoprężny, Silnik zewnętrznego spalania, Silnik żarowy, Siłownik, Skład mieszanki, Skok otwarcia,